Je verstand op 4.0!

Het is vijf voor twaalf, de hoogste tijd voor een update van onze manier van denken. Onze huidige samenleving vraagt erom. Onze denkbeelden moeten grondig op de schop.
Alle ontwikkelingen zowel op maatschappelijk, politiek als religieus terrein in opvoeding en onderwijs, in het bedrijfsleven kunnen we niet meer voeden en sturen met onze traditionele manier van denken.
Het was Einstein, die ons leerde dat je geen problemen kunt oplossen met dezelfde manier van denken als waaruit ze zijn ontstaan. Het roer moet radicaal om: Steeds meer vragen de groeiende tegenstellingen in onze samenleving om een andere benadering dan we tot nu toe gewend zijn. Oude denkbeelden werken niet meer. Als we zo doorgaan wordt het bestaan voor vele mensen onleefbaar. Wat we steeds meer zien is dat tegenstellingen worden versterkt in plaats van het zoeken naar mogelijkheden om elkaar te vinden. Zo ontstond ook de bizarre ontwikkeling in het aantal politieke partijen in ons kleine landje. 81 partijen stonden te trappelen om het volk hun gelijk te bewijzen.
Het heeft alles te maken met onze aangeleerde manier van denken. We zijn of voor iets of tegen. Het is een tegennatuurlijke logica wanneer je voor een bepaald standpunt bent je automatisch helemaal tegen bent als het gaat om het tegenovergestelde standpunt. A is per definitie niet ‘niet-A’. Dit of-of denken doen we heel sterk sinds de afgelopen twee eeuwen. Het is kiezen voor de hemel of de hel, het materiele of het immateriële, het lichamelijke of het geestelijke, het gevoel of het verstand. Het heeft ons gevormd tot dualistische denkers en dus ook tot dualistische leiders. Het betekent ook dat we het als zwak ervaren als we in ons denken en doen tegenstellingen gelijke kansen geven. Kenmerkend is het gezegde ‘hinken’ op twee gedachten. We worden dan al gauw in de hoek gezet van de twijfelaars, de zwalkers, geen vlees noch vis, mensen waarvan je niet weet wat je aan ze hebt, onbetrouwbaar, besluiteloos etc. Nee, je bent voor of tegen bijvoorbeeld Geert Wilders. Dan ben je duidelijk! Je moet je verstand gebruiken, want gevoelens ondermijnen je zelfverzekerdheid en je performance. Wat je denkt en vervolgens zegt moet vooral helder, duidelijk en voor één uitleg vatbaar zijn. Het gevolg is ook dat managers in bedrijven zich uitsluitend focussen op resultaat, opvoeders hun kinderen aansturen om een plek in de maatschappij te veroveren door hard te studeren, hard te werken, want alleen dan verdien je welvaart en dus geluk! ‘ Anders wordt het helemaal niks met jou’ ……….

Deze manier van denken moet stoppen en snel ook. We staan daarin niet alleen. Ook in het verleden heeft deze oproep vaak geklonken en niet van de minsten: Grote denkers als Lao Tse, Herakleitos, Hegel, Jung, Assagioli, Marx en Nietsche hebben in hun opvattingen ervoor gepleit om tegenstellingen met elkaar te verbinden, maar ook zij hebben daarin geen blijvende invloed gehad. Nee, de moderne welvarende wereld voelt zich nog het meest thuis bij het gedachtegoed van denkers als Descartes (ik denk, dus ik besta), waardoor heel eenzijdig de basis wordt gelegd voor het juist versterken van tegenstellingen.
Om deze reden is bijvoorbeeld voor vele politici het polariseren nog steeds het beste middel om je doel te bereiken. In plaats van tegenstellingen te laten samenwerken worden ze steeds het beste middel om je doel te bereiken. In plaats van tegenstellingen te laten samenwerken worden ze steeds scherper tegenover elkaar gezet en verharden de denkbeelden. De geschiedenis leert dat dit gevaarlijke proporties kan aannemen met geweld en oorlog als onvermijdbaar gevolg.

De mens zou toch zo langzamerhand beter moeten weten. Laten we dan ook maar beginnen met onszelf , stel ik voor. Als we ieder voor zich een beter mens willen worden, verandert onze wereld. (Ghandi: Wees zelf de verandering die je in de wereld wilt zien).

Dat is niet naïef. Dat getuigt juist van geloof in eigen kracht. Onze focus richten we voortaan op het zoeken naar samenwerking tussen tegenstellingen om de eenvoudige reden, dat ze niet zonder elkaar kunnen bestaan. Er zou geen besef kunnen zijn van hoog zonder een besef van laag. Geen besef van donker zonder besef van licht. Geen ambitie zonder tevredenheid. Geen gevoel zonder verstand en v.v. Tegenstellingen hebben elkaar nodig. Zo is trouwens ons hele universum ontstaan en alle materie, alle energie. Dynamiek, leven ontstaat juist door tegenstellingen niet uit elkaar te trekken maar te verbinden. Dan ontstaat er een natuurlijke gezonde spanning, die tot oplossingen, tot resultaten leidt. We gaan als opvoeders, onderwijzers er voortaan op letten dat kinderen zich gelukkig voelen én presteren, Kinderen zijn niet langer ondergeschikt aan het behalen van CITO-toetsen. We leren en-en te denken in plaats van of-of.

In het bedrijfsleven gaan we bewust ervoor zorgen dat het behalen van bedrijfsresultaten hand in hand gaat met concrete zorg en maatregelen om het welzijn van medewerkers te garanderen. Human Resource Management is niet langer een leugen.

We gaan politieke opvattingen bewust met elkaar verbinden met als uitgangspunt: het versterken van bijvoorbeeld de economie en de menselijkheid, de vooruitgang in welvaart en de zorg voor het behoud van de natuur. Nogmaals nu zie je dat elke partij één kant van de tegenstelling claimt. Nee, we gaan voortaan bewust op zoek naar wat ons bindt in plaats van wat ons scheidt, omdat we anders willen denken!

Deze nieuwe manier van denken is voor mij aanleiding geweest om het polariteitenspel te ontwikkelen en het boek te schrijven: Het polariteitenspel verbindt, ‘die andere kant van jezelf houdt je in evenwicht’ . Voor iedereen bruikbaar, opvoeders, onderwijzers, hulpverleners, managers, kortom voor iedereen die bezorgd is over hoe nu de samenleving verhardt in al haar geledingen en die heel graag wil dat de wereld er wat mooier uit gaat zien. Zie voor boek en spel www.hetpolariteitenspel.nl

%d bloggers liken dit: